Metamfetamina
Metamfetamina to jedna z najgroźniejszych substancji psychoaktywnych, silnie uzależniająca i szybko doprowadzająca do wyniszczenia organizmu. Jest to popularna substancja w Czechach i na Słowacji, w Polsce występuje rzadko. Natomiastw USA jest równie popularna jak zwykła amfetamina w Polsce. Metamfetamina została po raz pierwszy zsyntetyzowana w 1893 roku z efedryny przez japońskiego chemika Nagayoshi Nagai. Pierwsze zastosowanie metamfetaminy na szerszą skalę miało miejsce w czasie II wojny światowej, kiedy była stosowana jako środek pobudzający dla żołnierzy, od których wymagano aktywności bojowej przez długi czas (lotnicy, czołgiści). W latach 50. XX wieku metamfetamina była stosowana jako lek, między innymi w leczeniu otyłości. W latach 60. rozpoczęło się stosowanie jej jako narkotyku. Znaczny wzrost stosowania metamfetaminy w USA miał miejsce od lat 80tych.
Działanie psychotropowe jest ogólnie zbliżone do amfetaminy. Działa jednak dłużej i stan po spożyciu jest dużo intensywniejszy. Jest też jednak bardziej toksyczna – duże dawki powodują skrócenie drzewa neuronowego w ośrodkowym układzie nerwowym.
Centralna Agencja Wywiadowcza
Centralna Agencja Wywiadowcza jest rządową agencją służby wywiadowczej USA, zajmująca się pozyskiwaniem i analizą informacji o zagranicznych rządach, korporacjach i osobach indywidualnych oraz opracowywaniem, na podstawie tych informacji, raportów dla instytucji rządowych USA. Agencja organizowała także operacje, których celem była interwencja w wewnętrzne sprawy wybranych państw, od propagandy po wspieranie oddziałów paramilitarnych. Jednym z wielu przykładów takich interwencji jest udział w organizacji zamachu stanu w Iranie w 1951roku. Kwatera główna CIA znajduje się w Langley w stanie Wirginia pod Waszyngtonem.
Agencję utworzył w 1947 roku prezydent Harry Truman. Jej poprzedniczką była utworzona w 1946 roku i działająca 20 miesięcy, Grupa Centrali Wywiadu, której powstanie było wynikiem poszukiwań organizacji bardziej efektywnej niż utworzona przez prezydenta Franklina Delano Roosevelta w czerwcu 1942 agencja wywiadowcza pn „Biuro Służb Strategicznych” OSS (Office of Strategic Services), z której wywodziła się większość pierwotnej kadry CIG, następnie CIA. Zadania i przywileje agencji sprecyzowała ustawa o Centralnej Agencji Wywiadowczej z 1949.
Opium
Opium to substancja otrzymywana przez wysuszenie soku mlecznego z niedojrzałych makówek maku lekarskiego. Zawiera ok. 40 alkaloidów, które można podzielić na dwa rodzaje: pochodne fenantrenu (morfina, kodeina) oraz pochodne izochinoliny (papaweryna).
Opium stosowano już w starożytności na uspokojenie, przeciw ciężkim bólom i biegunkom. Później używane było głównie jako środek przeciwbólowy, uspokajający, środek nasenny i odurzający. Przeważnie stosowane było w postaci nalewki alkoholowej lub palone. Według różnych źródeł zawiera ok. 25 czynnych składników stosowanych w lecznictwie, m.in. takie alkaloidy jak morfina, kodeina, narkotyna, papaweryna i inne. Również makowiny, tj. suche, dojrzałe i opróżnione z nasion torebki maku, wraz z szypułkami oraz wymłócona słoma makowa są źródłem tych samych alkaloidów. Szczególnie szeroko opium stosowano w Europie i USA w XIX wieku. Próby ograniczania sprowadzania brytyjskiego opium do Chin doprowadziły do wojen opiumowych. Obecnie znaczna część światowej produkcji opium pochodzi z Afganistanu, gdzie jest głównym źródłem utrzymania miejscowych chłopów.
Handel narkotykami
W XX wieku, w obliczu dynamicznych postępów w dziedzinie chemii i farmaceutyki i wynalezienia nowych, silnych środków psychotropowych (heroina, amfetamina), konieczne stało się prawne uregulowanie produkcji i obrotu tymi substancjami. W tym czasie obserwowano także wzrost popularności narkotyków pochodzenia naturalnego, jak np. opium i marihuana. Handel narkotykami to pojęcie potoczne. W języku prawniczym używa się określenia nielegalny obrót środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi, zwanymi potocznie narkotykami. Zasady i restrykcje nielegalnego obrotu narkotykami w większości państw określa prawo wewnętrzne danego państwa, z reguły zwalczając ten proceder. Na dzień dzisiejszy handel narkotykami w większości państw jest niemal całkowicie zabroniony, z pominięciem wyszczególnionych zarejestrowanych środków farmaceutycznych, których sprzedaż jest kontrolowana. W Polsce zagadnienia obrotu narkotykami szczegółowo reguluje Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, definiująca pojęcia środków odurzających i substancji psychotropowych oraz czynności związanych z ich wytwarzaniem i rozprowadzaniem, a także sankcji karnych za naruszenia ustawowych zakazów.
Psychoedukacja
Psychoedukacja to metoda edukacji dla ludzi, którzy żyją z zaburzeniami psychicznymi. Często dotyczy pacjentów ze schizofrenią, depresją, chorobą afektywną dwubiegunową, lękiem, zaburzeniami odżywiania czy osobowości jak również w toku uczenia pacjentów jak radzić sobie z chorobą somatyczną. Psychoedukacja najczęściej odbywa się w grupach, bywa że włącza się do niej rodzinę pacjenta. Może być także pomocna przy wszelkiego typu trudnościach wychowawczych czy też trudnościach w kontaktach społecznych.
Celem psychoedukacji jest lepsze zrozumienie przez pacjenta swojej choroby. Wzmacnia się również mocne strony pacjenta i jego własne zasoby w radzeniu sobie z chorobą by zapobiec nawrotom i podwyższyć jego dobrostan w długiej perspektywie czasowej. Po psychoedukacji pacjent jest bardziej skłonny trzymać się zaleceń lekarskich i lepiej zrozumieć sens podejmowanych wobec niego procedur medycznych. Zwiększa się również wiara w lekarza prowadzącego, zaangażowanie pacjenta i jego rodziny w leczenie oraz chroni przed bazowaniem na informacjach dotyczących choroby, które pochodzą z nierzetelnego źródła.
Leczenie uzależnień
Leczenie uzależnień to proces terapeutyczny mający na celu reedukację i resocjalizację jednostki uzależnionej. Ma w konsekwencji prowadzić do zaprzestania lub zmniejszenie częstotliwości przyjmowania substancji psychoaktywnych, redukcji szkód, powrotu do prawidłowego funkcjonowania w społeczeństwie tych jednostek, które wykazywały na tym polu dysfunkcję. Przykładowe modele terapii to:
* Reprogramming (podejście behawiorystyczne – jest to element terapii a nie całościowy model)
* Psychoterapia indywidualna
* Psychoterapia grupowa (w ośrodkach stacjonarnych)
* Terapia Skoncentrowana na Rozwiązaniach, indywidualna, grupowa (psychoedukacja, treningi umiejętności), sesje rodzinne.
W Polsce powszechnie stosowany jest model terapii przez reprogramming, gdzie głównym elementem terapii jest wyuczenie nowych, zdrowych modeli zachowań oraz zbioru zasad, które mają ułatwić uzależnionym trwanie w abstynencji oraz walkę z nawrotami choroby (przy tym podejściu twierdzi się, że uzależnienie jest nieuleczalne). Powszechnym trybem jest reedukacja przez pracę połączona z terapią grupową gdzie głównym narzędziem pracy z pacjentem jest informacja zwrotna.
12 kroków
Dowiedzieliście się już podstawowych informacji na temat metody 12 kroków, a teraz poznajcie je po kolei:
1.Przyznaliśmy, że jesteśmy bezsilni wobec narkotyków, że przestaliśmy kierować własnym życiem.
2.Uwierzyliśmy, że siła większa od nas samych może przywrócić nam zdrowie.
3.Postanowiliśmy powierzyć naszą wolę i nasze życie opiece Boga, jakkolwiek Go pojmujemy.
4.Zrobiliśmy gruntowny i odważny obrachunek moralny.
5.Wyznaliśmy Bogu, sobie i drugiemu człowiekowi istotę naszych błędów.
6.Staliśmy się całkowicie gotowi, aby Bóg uwolnił nas od wszystkich wad charakteru.
7.Zwróciliśmy się do Niego w pokorze, aby usunął nasze braki.
8.Zrobiliśmy listę osób, które skrzywdziliśmy i staliśmy się gotowi wynagrodzić im to.
9.Zrekompensowaliśmy osobiście wszystkim, wobec których było to możliwe.
10.Prowadziliśmy nadal obrachunek moralny, z miejsca przyznając się do popełnianych błędów.
11.Dążyliśmy poprzez modlitwę i medytację do coraz doskonalszej więzi z Bogiem.
12.Przebudzeni duchowo w rezultacie tych kroków, staraliśmy się nieść posłanie innym uzależnionym i stosować te zasady we wszystkich naszych poczynaniach.
Program 12 kroków
Program 12 kroków to zbiór zaleceń dla osoby uzależnionej, członka grupy samopomocowej 12 kroków, które systematycznie stosowane i wymieniane z innymi uczestnikami mają pomóc uczestnikowi wspólnoty wyzwolić się z uzależnienia. Program ten został wypracowany przez Anonimowych Alkoholików, a następnie zaadaptowany przez inne wspólnoty. W każdej ze wspólnot ze względu na jej główny cel zmienia się brzmienie pierwszego Kroku, miejsce alkoholu zastępuje uzależnienie, któremu dane grupy są poświęcone.
Pierwszy krok uczynili twórcy programu, tworząc w 1940 roku niezależny od wspólnoty Anonimowych Alkoholików ośrodek High Watch Farm w stanie Connecticut. Po raz pierwszy w zamkniętym lecznictwie szpitalnym dokonano tego w USA w stanie Minnesota. Obecnie najbardziej znany jest ośrodek w Hazelden w USA. Tak powstał model „Minnesota”, obecnie popularny w wielu krajach. W Polsce elementy modelu Minnesota zaczął wprowadzać jako pierwszy, kierowany przez dr med. Bohdana Woronowicza, Oddział Odwykowy, a później Ośrodek Terapii Uzależnień w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie.
Bohdan Woronowicz
Bohdan Tadeusz Woronowicz, to urodzony w 1943 roku, doktor nauk medycznych, specjalista psychiatra, specjalista seksuolog, certyfikowany specjalista terapii uzależnień oraz certyfikowany superwizor psychoterapii uzależnień. Jest Absolwentem Wydziału Ogólnolekarskiego Akademii Medycznej w Warszawie i Studium Podyplomowego Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji przy Uniwersytecie Warszawskim.
Od 1992 roku współpracuje z nowo utworzonym Biurem Pełnomocnika Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej do spraw Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, a następnie z Państwową Agencją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Natomiast od 2000 roku jest dyrektorem Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Centrum Konsultacyjne AKMED w Warszawie i kierownikiem programu psychoterapii dla osób uzależnionych i współuzależnionych. Kieruje również Ośrodkiem Terapii Uzależnień w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie. Jest Prezesem Zarządu Fundacji „Zależni-Nie-Zależni”.
Ponadto został odznaczony przez Prezydenta RP Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski „za wybitne zasługi i zaangażowanie w działalności na rzecz ludzi uzależnionych”.
Model Minnesota
Model Minnesota to metoda leczenia różnych uzależnień, powstała na przełomie lat 40tych i 50tych XX wieku w stanowym szpitalu w Minnesocie w Stanach Zjednoczonych. Inicjatorami byli dwaj specjaliści – psycholog i psychiatra. Wstępne założenia modelu polegały na połączeniu doświadczeń profesjonalistów oraz alkoholików trzeźwiejących przy pomocy Wspólnoty Anonimowych Alkoholików, zindywidualizowanym podejściu do leczenia, z aktywnym udziałem rodziny pacjenta, realizowanym w warunkach intensywnego (7 dni w tygodniu), stacjonarnego 28-dniowego programu.
Pierwszy ośrodek realizujący ten model utworzony został przez niedochodową organizację – “Hazelden Foundation”. Stopniowo powstawały podobne ośrodki i uzyskiwały akredytację medycznych instytucji ubezpieczeniowych. W Polsce, elementy tego modelu zastosowane zostały po raz pierwszy w połowie lat 80tych w kierowanym przez dr n. med. Bohdana T. Woronowicza Oddziale Odwykowym Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie (dzisiejszym Ośrodku Terapii Uzależnień). Obecnie wiele ośrodków wykorzystuje niektóre elementy tego modelu ale klasycznej wersji nie udało się dotąd wprowadzić.